თბილისის სასულიერო აკადემიასა და სემინარიაში თავდაცვის კადემიასთან თანამშრომლობის მიზნით შექმნილია სამუშაო ჯგუფი. 29 ივნისის შეხვედრას ამ ჯგუფის წევრთაგან ესწრებოდნენ: დეკანოზი ბესარიონ ცინცაძე – პრორექტორი სასწავლო დარგში; დეკანოზი შალვა კეკელია – სასულიერო აკადემიის მოძღვარი; არქიმანდრიტი სერაფიმე ჭედია – სასულიერო აკადემიის მოძღვარი; ლეილა გეგუჩაძე – სასულიერო აკადემიის სწავლული მდივანი; რუსუდან ვაშალომიძე – საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი; მანგია არაბული – რეესტრის წარმოების განყოფილების სპეციალისტი; ნინო შეყილაძე – იურიდიული სამსახურის უფროსი; ლალი ხუჭუა – რექტორის თანაშემწე საზღვარგარეთის მართლმადიდებელ სასწავლებლებთან ურთიერთობის საკითხებში.
შემდგომი სამუშაო შეხვედრა უახლოეს მომავალში იგეგმება.

სრულიად ბუნებრივია, რომ ეს აღმოჩენა იმთავითვე არქმული იქნა როგორც დიდმნიშვნელოვანი კულტურულ-ისტორიული მოვლენა. სწორედ ამის გამოხატულებად უნდა მივიღოთ ორი ძირითადი თვალსაზრისის დაპირისპირება: ქართული სამწიგნობრო ენის განვითარების ისტორიულ თანმიმდევრობას ასახავდა ხანმეტობისა და ჰაემეტობის გამოვლენა (ივ. ჯავახიშვილი) თუ ეს ორი დიალექტური არეალის გამოვლენის შედეგი უნდა ყოფილიყო (ა.შანიძე). ეს გულისხმობდა ქართული ქრისტიანობის უადრესი პერიოდის არსებით გააზრებას. მაგრამ შემდგომ, რადგან ამ მიმართულებით გადამწყვეტი წარმატება არ ყოფილა, ამ თემამ, თავისთავად მნიშვნელოვან, მაგრამ წმინდად ენათმეცნიერულ პრობლემატიკაში გადაინაცვლა.
პრობლემის გასააზრებლად აუცილებელია გავითვალისწინოთ ორი მომენტი:
არც [ხ] და არც [ჰ] ბგერა ისეთი ფონოლოგიური ბუნებისა არ არის, რომ ისინი ცოცხალ ენაში ბუნებრივ ფონეტიკურ (მორფოლოგიურ) პროცესებს არ ექვემდებარებოდნენ; ამიტომ ჯერ ხანმეტობის, შემდეგ კი ჰაემეტობის მწყობრი სისტემა არ შეიძლება გაგებულ იქნეს, როგორც ცოცხალი ენობრივი ვითარების გამოხატულება. ერთიც და მეორეც მკაცრი სამწიგნობრო ნორმაა.
როგორც ეპიგრაფიკის, ისე ხანმეტი პალიმფსესტების მიხედვით აშკარად ჩანს, რომ უკვე მე-7 ს-ის დასაწყისისათვის ხ- პრეფიქსის სრული კარგვაც დასტურდება და ჰაემეტობის გამოვლენაც. საზოგადოდ, სრულიად აშკარაა, რომ ხანმეტობის ის მწყობრი ორთოგრაფიული ნორმა, რომელსაც ჩვენ მე-5-7 საუკუნეების მოღწეული ძეგლების მიხედვით ვაკვირდებით, წმინდად მწიგნობრული ნორმაა და ის სრულიადაც არ უნდა ასახავდეს იმ მორფო-ფონოლოგიურ პროცესებს, რასაც ცოცხალ ენაში იმ დროისათვის უნდა ჰქონოდა ასპარეზი. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მწიგნობრობის უადრეს პერიოდშივე ცოცხალი ენა არც წმინდად ხანმეტია და არც წმინდად ჰაემეტი, და ენის ეს მდგომარეობა უკვე სჭვივის მწიგნობრული ენის ნორმირებულ ქსოვილში. ეს კი იმდროინდელ სამწიგნობრო კერებს საფუძველს აძლევს, იფიქრონ სალიტერატურო ენის კულტურულ რეფორმაზე.
ყოველივე ეს, ვფიქრობთ, იძლევა არცთუ უსაფუძვლო დასკვნის შესაძლებლობას: ხანმეტი მწიგნობრული ნორმა ქრისტიანულმა მწერლობამ უცვლელად მიიღო წინამავალი კულტურული ორგანიზაციისაგან, უპირველეს ყოვლისა, ამ სალიტერატურო ქართული მაღალი ნორმატიული ღირებულების გამო და, პირობითად, სამიოდე საუკუნე დასჭირდა, რომ ეს ხელოვნური ნორმა ახალი კულტურული კონტექსტის შესაბამისად მოექცია.

რამდენადაც მიუწვდომელია ზეციური მამა თავისი სრულყოფილებით, ყოველი ქრისტიანისათვის იმდენად ამაღლებულია სახარებისეული სწავლება, ასკეტური ცხოვრება. მხოლოდ ქრისტიანობამ წარმოაჩინა ადამიანის ცხოვრების უსაზღვრო დანიშნულება. არაერთგვაროვანია ქრისტიანული ყოფის დამოკიდებულება ასკეტიკისადმი. კათოლიკური ეკლესია ასკეტიკას უყურებს, როგორც აუცილებელს მხოლოდ მონაზვნებისათვის, ხოლო საეროთათვის – როგორც შეუძლებელს, ვალდებულებაზე აღმატებულს. პროტესტანტული სამყარო საერთოდ უგულებელყოფს ასკეტიკას. მაგრამ ეკლესია ასწავლის, რომ ასკეტური ცხოვრება შესაბამისი ხარისხით ერთნაირად აუცილებელია ყველა ქრისტიანისათვის, როგორც მონაზონის, ისე – ერისკაცისათვის.
განყენებული მსჯელობები ქრისტიანობაზე, ასკეტიკაზე, ღმრთისმეტყველებაზე აბსტრაქტულ, ფსევდომეცნიერულ კონტექსტში გამოწვეულია ადამიანური ლოგიკით, და აბსოლუტურად დაშორებულია რეალურ, პრაქტიკულ ქრისტიანულ ცხოვრებას და სულიერ გამოცდილებას. ამით საკმაოდ დიდ ზიანს აყენებს ეკლესიის ცხოვრებას და მართლმადიდებლურ მოძღვრებას.
ცოდვითდაცემამდე ადამიანი, რომელსაც ღმერთმა შთაბერა სული ცხოველი, სიტყვა “სიცოცხლის” ყველაზე აღმატებული მნიშვნელობით იქნა ცოცხალი. ღმერთის მსგავსება და სახება უსპეტაკეს სამოსად ბრწყინავდა პირველ ადამიანში. ის, როგორც შემოქმედების გვირგვინი, საკუთარ თავში აერთიანებდა მთელ ხილულ და უხილავ სამყაროს. ის ასეთივე რჩება, თუმცა კნინობითი სახით, დღესაც. ორ სამყაროსა და ორ დროში, მარადისობასა და წარმავლობაში მცხოვრები ადამიანის ხორცი დამორჩილებულია წარმავალს, ხოლო სული – მარადისობის ბუნებას. წმ. კვიპრიანე კართაგენელის სიტყვით, რთული და მძიმეა გზა, აღმყვანებელი ზეციური დიდებისაკენ. ამ ზეაღმავალ გზაზე მიდიან მოწამეები, მათ მისდევენ ქალწულები და შემდეგ – მართალნი. სულიერი სრულყოფა რწმენის, იმედის, სიყვარულის მსგავსად გულისხმობს განწმენდის, განათლებისა და განღმრთობის საფეხურებს. უფალი გვასწავლის, არა კაცთაგან, არამედ ღვთისაგან უნდა ვეძიებდეთ დიდებას. რა არის დიდება ღვთისა? მამათა სწავლებით, ღმერთის დიდება – ეს არის სათნოებები, რომლითაც შემოსილი იყო პირველი ადამი და ამიტომ ბრწყინავდა იგი მზის თვალივით. სათნოებები ბუნებითია ადამიანისათვის და წარმოადგენს მისთვის ნეტარებისა და სიცოცხლის წყაროს. სათნოების საპირისპირო არის ვნებები – არაბუნებრივი ადამიანისათვის. ამიტომაც ის არის ადამიანისათვის ტანჯვის, უბედურების მიზეზი. ვნებას ყველა ენაზე საფუძვლად უდევს “ტანჯვა.” რა არის ვნება? ის არის დამახინჯებული და გაუკუღმართებული გრძნობა. ვნებათაგან განწმენდა არის სულიერი მოღვაწეობის უმთავრესი მიზანი, სრულყოფის პირველი საფეხური, და წარმატების შემთხვევაში – მოღვაწის პირველი დიდი გამარჯვება. რა უდევს საფუძვლად ამ აღმასვლას? – მამათა სწავლებით: სინდისი, წმინდა ცხოვრება და გულწრფელობა. ამ თვისებათა გარეშე ცთუნებულია ამ გზაზე მავალი. გრიგოლ ღვთისმეტყველის სიტყვებით, ოთხი სათნოება მიუძღვის წინ მოღვაწეს: სიბრძნე, სამართლიანობა, თავშეკავება და მხნეობა, ხოლო ყველა სათნოებაზე აღმატებული არის განსჯა – დაუცემელი გოდოლი სულისა. ლოცვა კი იწოდება სათნოებათა დედოფლად, ის არის მშობელი ყოველი სათნოებისა. არ არის ადვილი ვნებათაგან განწმენდის გზაზე სიარული მარხვის, სინანულის, სიკვდილის ხსოვნის, შეურაცხყოფის ატანის და დამდაბლების მეშვეობით, მაგრამ არც მიუღწეველია ის ყოველი მორწმუნისათვის. წმ. იოანე სინელის მიხედვით, ვნებათაგან განწმენდა ანუ უვნებლობა არის სიკვდილი სიკვდილამდე და აღდგომა საყოველთაო აღდგომამდე. განღმრთობის გზაზე ლოცვის საშუალო საზღვარს მიღწეული სული ვნებათაგან განწმენდის შემდგომ განათლდება საღმრთო მადლის გამოჩინებით და მასთან ზიარებით, როგორც თაბორის მთაზე – მოციქულები: პეტრე, იაკობი და იოანე. ყოველი ნივთიერი სიმძიმის მქონე საგანი თავისუფლად ვარდება მიწაზე, ასევე – ვნებათაგან განწმენდილი სული თავისუფლად მიისწრაფვის ღვთისაკენ. ასეთ სულიერ მდგომარეობაში მყოფი ის წარემატება გონებითი ლოცვის მადლით. ამას დიდებიდან დიდებაში გადაჰყავს მოღვაწე. ამ მდგომარეობაში ყოფნა ხდება მიზეზი ადამიანის შეხვედრისა მარადისობასთან, რასაც წმინდა მამები ძველ ქართულად განკვირვებას უწოდებენ. მარადისობასთან შეხვედრისას შეუქმნელი ნათლის ღვთაებრივი ენერგიები განანათლებენ სიკვდილის აჩრდილთაგან გამოსულ სულს ვნებათა სიბნელისაგან. წმ. დიონისე არეოპაგელი ამ მდგომარეობას დროებით მარადისობას უწოდებს. ღვთაებრივი ნათელი ჯერ საკუთარ უძლურებისა და ცოდვის უფსკრულს უჩვენებს ადამიანს, კაცის დაცემის მთელ ისტორიასთან ერთად, და შემდეგ გადაჰყავს იგი ღვთაებრივი სიბრძნის, ჭვრეტის უფსკრულში და კაცი ხდება დაუოკებელი ტრფიალი მშვენიერებისა. ამ მდგომარეობის აღწერისას ათონელი მამები ამბობდნენ, რომ განიცდიდნენ ვარდნის შეგრძნებას. ამ მდგომარეობის გამომცდელი დავით მეფსალმუნე შეჰღაღადებს ღმერთს 41-ე ფსალმუნში: “უფსკრული უფსკრულსა ხადის ხმითა ზეგარდამოსაქანელთა შენთა, ყოველნი განსაცხრომელნი Aშენნი და ყოველნი ღელვანი შენნი მე ზედა-გარდამხდეს. “
წმ. იოანე სინელი წერს: “ვიყავი რა შუა საფეხურზე, – ანუ გონებითი ლოცვის მაღალ მდგომარეობაში, – საშუალოთა მივაღწიე.” – ანუ ანგელოზთა ხილვის ღირსი შეიქნა. რამეთუ ისინი “საშუალად” იწოდებიან, რადგანაც იმყოფებიან ადამიანსა და ღმერთს შორის. “ვიყავი რა მათთან, ვერ მითხრეს, როგორი იყო ის, სანამ ხილული გახდებოდა. ანგელოზთა მეთაურს არ სურდა ამ კითხვაზე პასუხის გაცემა, ვიკითხე: ახლა როგორია? მიპასუხა: თვისთა შორის არის, მაგრამ არა ამათა შინა, – ანუ არა მოკვდავსა და ხრწნად სხეულში, ჯვარცმამდე რომ ჰქონდა. – რას ნიშნავს მარჯვენით მამისა ჯდომა? შეუძლებელია ამის ყურით აღქმა და მოსმენა. მე კი გაგება მსურდა და როცა ვიკითხე, მიპასუხა: მსგავსთა მოსმენა უხრწნელებათა ცეცხლის სიმცირის გამო ჯერ არ შეგიძლია. არ ვიცი, ამ დროს მიწასთან ვიყავი თუ მის გარეშე..………”
განათლების შემდგომ საფეხურს უვნებლობისა და განწმენდის ბოლო და უაღმატებულესი ეტაპი წარმოადგენს, რასაც მოციქული “მესამე ცას” უწოდებს, ანუ უხრწნელებას. წმ. მაქსიმე აღმსარებელი პავლე მოციქულის სიტყვებს მესამე ცის შესახებ განმარტავს შემდეგნაირად: პირველი ცა გულის განწმენდაა, მეორე – გონების განათლება, მესამე ცა – ღვთის ჭვრეტაა. ადამიანი პირისპირ რჩება ღმერთთან, ღვთაებრივი ნათელი ხდება მისი განმამღრთობელი. და ადამიანის სული ტრფიალებით არ შეჩერდება, ვიდრე არ მიაღწევს სერაფიმობამდე, არ დაშვრება გონებითი მღვიძარებით, ამაღლებით, ვიდრე არ იქცევა ანგელოზად იესო ქრისტეს მიერ. ამ გზაზე მავალი უნდა ამაღლდეს ყოველგვარ მიწიერზე, როგორც დამაბრკოლებელზე. უვნებელი სიძულვილით უნდა განეშოროს ყოველგვარ ამსოფლიურს, თვით ნათესავებსაც კი, როგორც ეს უჩვენა მაცხოვარმა. ამიტომ ჭეშმარიტი მოღვაწენი საკუთარი თავის სიძულვილამდე ჰყვარობდნენ უფალს და იყვნენ მორჩილნი მისი ვიდრე სიკვდილამდე. ამიტომ გაუგებარნი რჩებოდნენ ამა სოფლისათვის – ვითარცა ეგოიზმის მორევში მყოფნი და ცხოვრებას გაქცეული კაცთმოძულენი.
ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, ქრისტიანის ასკეტური ცხოვრებისა და მაღალი გონებითი ლოცვის მიზანი მდგომარეობს სულიწმინდის მადლის მოხვეჭაში. თუ მჭვრეტელობითი მაღალი სულის მდგომარეობა ყველასათვის არაა ხელმისაწვდომი, განუწყვეტელი ლოცვა, მოციქულის თანახმად, ვალდებულებაა ყველა ქრისტიანისათვის. მოუკლებელად ლოცვა მთავარი იარაღია სულიერი შემოქმედების სფეროში.
დღევანდელ ეპოქაში სიტყვები ისე იცვლიან მნიშვნელობას, რომ ადამიანი შორდება საგანთა და მოვლენათა არსს, სრულყოფისაკენ მიმავალი გზა მას დასაბამშივე აქვს გამრუდებული, არ იცის, რა არის ჭეშმარიტება, პილატეს სიტყვების მსგავსად. სიტყვები: კულტურა, პოეზია, მხატვრობა, შემოქმედება, თავისუფლება, მეცნიერება, სიკვდილი ერთგვარად ნაცნობია ყველასათვის, მაგრამ ცოტამ თუ იცის მათი ნამდვილი არსი. შემოქმედების ყველა სფეროში შემოქმედების შედეგს წარმოადგენს რაიმე ფიზიკური ოდენობა: მხატვრობაში – ნახატი, პოეზიაში – ლექსი, მუსიკაში – მელოდია და ამ მხრივ შემოქმედი არ არის მოკლებული შინაგან ტრაგიზმს და გარკვეულ გაუცხოებას საზოგადოებისაგან. ღმერთს პირველად შემოქმედი ეწოდება და მის ხატად შექმნილ ადამიანსაც აქვს ღვთის მიერ ბოძებული შემოქმედების ნიჭი. ბუნებრივია, ადამიანის შემოქმედებითი ნიჭი გამოვლინდება მის მიერ აღსრულებულ ყველა საქმეში. მაგრამ თუ მხატვრისათვის ნახატია შემოქმედების ნაყოფი, მოქანდაკისთვის –ქანდაკება, კომპოზიტორისათვის – მუსიკა და ა.შ. თეოლოგიური გაგებით, ყოველივე ამ შემოქმედების ნაყოფზე უფრო მეტად ძვირფასი არის სწორედ ის ადამიანი, ვინც ქმნის მას, ვინც ღმერთის ნიჭით დაჯილდოებული მაღლდება ამ შემოქმედებით პროცესში. თუმცა ისტორიამ იცის არაერთი შედევრის არსებობა, შექმნილი არც თუ ისე ზნეობრივი ადამიანის მიერ. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში შემოქმედება ემსგავსება ლოცვას ცოდვილი მონანულისას, რომელიც უფრო დაბლა დგას, ვიდრე მის მიერ აღვლენილი ლოცვა.
ასკეტური ცხოვრების მიზანი არის ადამიანის სულიერი სრულყოფა განწმენდის, განათლებისა და განღმრთობის, საღმრთო ნათელთან და ენერგიებთან ზიარების გზით. ანუ ასკეტური ცხოვრება თავის თავში შეიცავს ძლიერ შემოქმედებით მუხტსა და მიზანს, რომელიც გარეგნულად უხილავია ნივთიერი მტკიცებულებების არქონის გამო. მაგრამ ზეაღმატებულია თავისი სრულყოფილი და ჭეშმარიტი შემოქმედებითი ბუნების გამო, რომლის უმთავრეს პროდუქტს განათლებული, განახლებული, განწმენდილი ადამიანის სული წარმოადგენს,შემოქმედების მოთავე ღვთისათვის. ადამიანთა შემოქმედად უნდა ითქვას ის, ვისაც ძალუძს, უსწავლელთა მოთვინიერება. ამ სახით ისინი, ვინც თავიანთი ცხოვრების წესით აღვირახსნილებს სათნოებათა გზაზე აყენებენ, ადამიანთა შემოქმედებად უნდა მივიჩნიოთ. რადგან უდრტვინველობა, განკრძალულობა, ბედნიერება და კეთილი სასოება სათნოა ადამიანთა სულებისათვის, რამეთუ ადამიანად ითქმის ის, ვინც მოაზროვნეა, ვინც გამოსწორების მოსურნეა.

აკადემიის წარმატებას რამდენიმე ნიშანი აქვს. ერთი მათგანია ის, რომ აქ სასწავლო- სამეცნიერო პროცესი არაჩვეულებრივი ორგანიზებულობით არის მოწესრიგებული, ის დისციპლინა, რაც აქ სუფევს, სანატრელია ბევრი უმაღლესი სასწავლებლისათვის. მეორე ნიშანი: სწავლების მაღალი ხარისხი. ეს განსაკუთრებით თვალსაჩინოა გამოსაშვები გამოცდების მიმდინარეობისას. აკადემიაში წესად დამკვიდრდა, რომ გამოსაშვებ გამოცდას ყველა კათედრის გამგე, ყველა პედაგოგი ესწრება. რათა ერთობლივად დავაკვირდეთ სასწავლო პროცესის შედეგს – ერთად გამოვავლინოთ წარმატებაც და ხარვეზიც, რომ ამ უკანასკნელის აღმოსაფხვრელად რეალური გზები დაისახოს. მესამე ნიშანი: დიპლომების დაცვის ახლებური წესის დამკვიდრება. თუ ადრე ოცამდე დიპლომის დაცვა ორი-სამი დღის განმავლობაში ხდებოდა და მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებდა, დღეს ვითარება სრულიად სხვაგვარია – თითოეული დიპლომის დაცვა ოთხ-ხუთ საათს გრძელდება. ამ სერიოზულ კითხვა-პასუხის პროცესში ვლინდება დიპლომანტის ყველა წახნაგი, ღირსებითიც და ნაკლოვანების მიმანიშნებელიც, ფაქტიურად, მთელი კომისიის წინაში ის სრულად წარმოჩინდება არა მხოლოდ როგორც კურსდამთავრებული, არამედ როგორც ზნეობრივი პიროვნება. ეს არის ნამდვილი გამოცდა, პიროვნების ბრძმედში გავლა, იმის სანახავად, თუ რა მივიღეთ აქ ხუთწლიანი სწავლის შედაგად; შეუძლია თუ არა მას საღვთისმეტყველო-სამეცნიერო მუშაობის გაგრძელება შემდგომში თავისი ზნეობრივი კუთხითაც და არა მხოლოდ ნიჭიერების კუთხით. ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია, დიპლომების დაცვას ბევრი ეპისკოპოსი ესწებოდეს (მოგეხსენებათ, ეპისკოპოსი ბერძნულად “ზედამხედველს” ნიშნავს), ვინაიდან აქ ჩანს, თუ როგორი იქნება ჩვენი ეკლესიის მომავალი სახე.

ცალკე აღნიშვნის ღირსია ის ფაქტი, რომ აკადემიაში დადგინდა წესი, რომლის მიხედვითაც ერთ პიროვნებას მხოლოდ ორი დიპლომანტის ხელმძღვანელობის უფლება აქვს. ამის მიზანია ის, რომ დიპლომის ხელმძღვანელობა იყოს არსებითი, ნამდვილი, და არ ატარებდეს ფორმალურ სახეს. ამჯერად მე შემიძლია ორი სიტყვით მოგახსენოთ ჩემი დიპლომანტების ნაშრომთა შესახებ, ორი წლევანდელი, ორიც წინა წლებში შრესრულებული ნამუშევარია. ერთი მათგანია ეკლესიის კურთხევის ძველი ქართული და ბერძნული წეს-განგებანი, ზედმიწევნით შედარებული ერთმანეთს და უაღრესად საგულისხმო დასკვნებია გამოტანილი. ის ახლა სრული სახით იბეჭდება აკადემიის ჟურნალში. ერთი მათგანი ამჟამად პარიზში უნდა იყოს დაცული, ესაა იოანე დამასკელის ანტიიაკობიტური შრომის არსენ იყალთოელისეული თარგმანი, პუბლიკაციაში წარმოდგენილია ბერძნულ-ქართული ტექსტები და ახალი ქართული თარგმანი თავისი საღვთისმეტყველო-ფილოლოგიური განმარტებებით. ერთმა დიპლომანტმა მოამზადა შატბერდის კრებულში დაცული იპოლიტე რომაელის აპოკალიფსის განმარტების უაღრესად რთული ტექსტი, შეისწავლა ის თეოლოგიურად და დაურთო ახალი ქართული თარგმანიც.

ცალკე უნდა აღინიშნოს სრულიად უნიკალური შემთხვევა, როდესაც ერთმა დიპლომანტმა ორი სხვადასხვა, უაღრესად მნიშვნელოვანი დიპლომი დაწერა, რომელთაგან ერთის პუბლიკაცია ახლა მზადდება. აი, ასეთ დიპლომებს ეძლვა სანქცია დღევანდელ სასულიერო აკადემიაში. ცალკე უნდა გამოიყოს აკადემიაში განხორციელებული პუბლიკაციები. ყველა მათგანი სამი ნიშნით ხასიათდება: ძველი ქართული ტექსტისა და ძველი მთარგმნელისადმი უდიდესი პატივისცემა, ნაშრომის ორიგინალის ენაზე შესწავლა და მისი შედარება ძველ თარგმანთან და ბოლოს, ტექსტის თეოლოგიური ანალიზი და ტერმინოლოგიური ლექსიკონის დართვა.

აი, ასეთ შინაარსობრივ კონტექსტში ტარდება დღევანდელი სამეცნიერო კონფერენცია. წარმოდგენილ თემათა მრავალფეროვნება არის სასულიერო აკაემიის წარმატების კიდევ ერთი დასტური. ყველას გილოცავთ, და მართალია, აკადემიის რექტორს ჩემთვის არ უთქვამს, მაგრამ რაღაცნაირად ვიგულისხმე, რომ შეიძლება, ამის სურვილი ჰქონოდა და მის ლოცვა-კურთხევას გადმოგცემთ. დიდი მადლობა.”